Skip to main content

Nieuwsbrief week 46 2025

13 november 2025

Corry Olejniczak

LHV: huisartsen zien weinig tijdwinst door AI

Ruim driekwart van de huisartsen die kunstmatige intelligentie (AI) gebruiken, ervaart nauwelijks of geen vermindering van de werkdruk. Dat blijkt uit een enquête van de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) onder ruim 1.100 huisartsen. Hoewel AI in de spreekkamer niet veel tijd bespaart, zeggen veel huisartsen dat het hun werk plezieriger en rustiger maakt.

Drie op de vijf respondenten gebruiken inmiddels een vorm van AI, meestal dagelijks. Twee derde zet AI in om medische informatie op te zoeken, waarbij ChatGPT het vaakst wordt genoemd. Zo’n 60 procent gebruikt een spraakherkenningstool die consulten samenvat, meestal Juvoly. Een kleiner deel (20 procent) past AI toe bij de triage van patiënten.

Een kwart van de gebruikers merkt geen effect op de werkdruk, de helft ervaart een lichte vermindering en slechts één op de vijf zegt duidelijke tijdwinst te boeken. Toch zou driekwart van de huisartsen hun AI-toepassing aanbevelen aan collega’s. Volgens de LHV tonen de resultaten aan dat huisartsen overwegend positief zijn, maar dat “de hoge verwachtingen van AI, onder meer vanuit de politiek, over het besparen van tijd nog niet worden waargemaakt.”

De LHV benadrukt dat AI zich nog volop ontwikkelt en dat verdere innovatie nodig is voordat het daadwerkelijk kan bijdragen aan een structurele verlaging van de administratieve lasten in de huisartsenpraktijk.

 

Nederland start consultatie over uitwerking Cyberbeveiligingswet

Na een lange aanloop is de Nederlandse implementatie van de NIS2-richtlijn een stap verder. Zes ministeries zijn deze week gestart met de internetconsultatie over de ministeriële regelingen onder de Cyberbeveiligingswet. Tot 21 december 2025 kunnen organisaties en belanghebbenden reageren via internetconsultatie.nl.

De NIS2-richtlijn werd eind 2022 vastgesteld en had uiterlijk in oktober 2024 moeten zijn omgezet in nationale wetgeving. Terwijl andere lidstaten al grotendeels klaar zijn, werkt Nederland nu aan de laatste uitwerkingsfase. De Cyberbeveiligingswet en de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten (Wwke) vormen samen de Nederlandse vertaling van de Europese NIS2- en CER-richtlijnen, die de digitale en fysieke weerbaarheid van vitale sectoren moeten versterken.

De ministeriële regelingen bevatten de praktische en sectorspecifieke verplichtingen, zoals beveiligingseisen, meldplichten en toezicht. De ministeries van Binnenlandse Zaken, Infrastructuur en Waterstaat, Economische Zaken, Klimaat en Groene Groei, Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur en Volksgezondheid bieden hun concepten nu ter consultatie aan; Onderwijs, Cultuur en Wetenschap volgt later.

Vier ministeries – I&W, EZ, KGG en LVVN – hebben de zorgplicht gezamenlijk uitgewerkt om consistentie tussen sectoren te waarborgen. De drempelwaarden voor de meldplicht krijgen wel per sector een eigen invulling.

De regering streeft ernaar dat de wetten, amvb’s en regelingen in het tweede kwartaal van 2026 in werking treden. Daarmee komt de Nederlandse invoering van NIS2 ruim anderhalf jaar na de Europese deadline op gang.

Europese Commissie bereidt wijziging AVG voor met oog op AI-toepassingen

Uit conceptstukken die in handen zijn van POLITICO blijkt dat de Europese Commissie werkt aan een ingrijpende herziening van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). De voorgestelde aanpassingen maken deel uit van het zogeheten “digital omnibus”-pakket, dat later deze maand wordt gepresenteerd en tot doel heeft de Europese regelgeving rond technologie te vereenvoudigen en innovatie met kunstmatige intelligentie (AI) te stimuleren.

Volgens de conceptteksten zou de Commissie nieuwe uitzonderingen willen introduceren waarmee AI-bedrijven bijzondere categorieën persoonsgegevens – zoals religieuze overtuiging, etniciteit of gezondheidsinformatie – mogen verwerken voor het trainen van AI-systemen. Ook overweegt zij de definitie van persoonsgegevens te herzien, waardoor gepseudonimiseerde data niet altijd meer onder de AVG zou vallen. Daarnaast bevat het voorstel versoepelingen van de cookieregels, zodat websites en apps gebruikers ook zonder expliciete toestemming zouden mogen volgen op basis van andere juridische grondslagen.

De plannen stuiten op forse kritiek van privacyorganisaties en politici. Max Schrems van privacyorganisatie noyb waarschuwt: “Het ontwerp prikt duizend kleine gaatjes in de wet, waardoor deze voor de meeste gevallen onbruikbaar wordt.” Ook lidstaten als Estland, Frankrijk, Oostenrijk en Slovenië zijn tegen aanpassing van de AVG. Duitsland en Finland tonen zich juist positiever en zien mogelijkheden om Europese AI-bedrijven meer juridische duidelijkheid te geven.

De Europese Commissie presenteert het voorstel naar verwachting op 19 november 2025. Daarna moeten het Europees Parlement en de lidstaten zich erover buigen.

Tennisbond en AP beëindigen juridische strijd over privacyboete

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) en tennisbond KNLTB hebben hun langlopende rechtszaak beëindigd. Aanleiding was een boete van €525.000 die de AP in 2019 had opgelegd, omdat de bond persoonsgegevens van leden had gedeeld met een loterij en een winkel in tennisspullen. Die bedrijven gebruikten de gegevens voor directe reclame.

De KNLTB vond dat dit mocht op basis van gerechtvaardigd belang, maar de AP was daar destijds streng in: commerciële doeleinden zouden volgens de toezichthouder nooit een geldige reden zijn. In 2024 oordeelde het Hof van Justitie van de EU echter dat ook commerciële belangen onder het gerechtvaardigd belang kunnen vallen, mits aan strikte voorwaarden wordt voldaan. Zo moet de verwerking noodzakelijk zijn, mag de impact op de privacy beperkt zijn, en moeten mensen hierover goed geïnformeerd worden. Daarbij speelt ook mee of het redelijk is dat mensen verwachten dat hun gegevens worden gedeeld.

Na deze uitspraak gingen AP en KNLTB opnieuw in overleg. De bond erkent inmiddels dat de eerdere gegevensverstrekking onjuist was verlopen. Er komt een gezamenlijke voorlichtingscampagne over privacy, gericht op sportclubs. De AP verlaagt de boete naar € 250.000, verminderd met de kosten van de campagne. Het definitieve bedrag wordt uiterlijk in juni 2026 vastgesteld.

AP publiceert nieuwe handreiking AI‑geletterdheid

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) publiceerde op 23 oktober 2025 de handreiking “Verder bouwen aan AI‑geletterdheid”. Deze is bedoeld als aanvulling op de eerdere handreiking “Aan de slag met AI-geletterdheid” en helpt organisaties bij de strategische en duurzame inrichting van AI-geletterdheid.

AI-geletterdheid is een verplichting uit de Europese AI-verordening. Iedereen die werkt met AI-systemen binnen of namens een organisatie moet beschikken over voldoende kennis, vaardigheden en begrip. Het gaat niet alleen om inzicht in de technische werking van systemen, maar ook om de sociale, ethische en praktische implicaties van AI.

De nieuwe handreiking bevat praktijkvoorbeelden en een meerjarig actieplan waarmee organisaties AI-geletterdheid structureel kunnen inbedden in beleid, processen en opleidingen. De AP benadrukt dat de inzet van AI gepaard moet gaan met een evenredige inzet op kennis en bewustwording. Alleen zo kunnen organisaties zowel risico’s beheersen als de maatschappelijke en bedrijfsmatige kansen van AI verantwoord benutten.

LinkedIn traint AI-modellen op basis van gebruikersdata uit Europa

Sinds 3 november 2025 gebruikt LinkedIn data van Europese gebruikers om zijn generatieve AI-modellen te trainen. Het gaat onder andere om profielinformatie (zoals naam, foto, functie, opleiding en locatie) én openbare content zoals posts, reacties en polls. Privéberichten worden volgens LinkedIn niet gebruikt.

De gegevens worden standaard ingezet, tenzij gebruikers dit handmatig uitschakelen via hun instellingen. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) uitte eerder zorgen en riep gebruikers op van deze opt-out gebruik te maken. Volgens de AP verliezen mensen controle over hun gegevens zodra die onderdeel worden van een AI-systeem.

Belangrijk detail is dat de opt-out alleen geldt voor nieuwe content. Informatie die vóór 3 november is verstrekt, blijft beschikbaar voor AI-training — ook als de gebruiker zich afmeldt. LinkedIn beroept zich op een gerechtvaardigd belang voor deze verwerking.

Het platform stelt dat de AI-functionaliteiten bedoeld zijn om gebruikers beter te koppelen aan kansen, bijvoorbeeld door recruiters te helpen en het eenvoudiger te maken om profielteksten of berichten te genereren.

AP handhaaft na waarschuwingen over misleidende cookiebanners

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) treedt op tegen organisaties die hun cookiebanner niet hebben aangepast na een waarschuwing. Sinds april 2025 heeft de toezichthouder meer dan 200 websites gecontroleerd. Driekwart daarvan heeft inmiddels verbeteringen doorgevoerd, de rest krijgt te maken met onderzoek en mogelijk een boete.

De AP benadrukt dat toestemming voor trackingcookies alleen geldig is als die echt vrijwillig wordt gegeven. Tracking maakt het mogelijk om bezoekers over langere tijd te volgen en hun gedrag te voorspellen, vaak buiten hun zicht en met gegevens die met tal van andere partijen worden gedeeld.

Vicevoorzitter Monique Verdier zegt hierover: “Met onze waarschuwingen helpen we organisaties om hun cookiebanner te verbeteren. Maar wie ook na een waarschuwing niets verandert, kan onderzoek of een boete verwachten. Mensen moeten echt vrij kunnen kiezen of ze gevolgd willen worden. De eenvoudigste manier om dat te respecteren, is géén volgsoftware gebruiken.”

Verdier wijst daarnaast op de maatschappelijke impact van onzorgvuldige gegevensverwerking: “Gegevens zijn geen handelswaar. Het gaat om mensen.”

De AP kondigt aan ook de komende tijd actief te blijven controleren of websites bezoekers eerlijk en transparant informeren over het gebruik van trackingcookies.